Logopedie

Spraak

Spraakproblemen

Spreken doen we in zinnen, die weer bestaan uit woorden, lettergrepen en klanken. Elke letter of lettercombinatie heeft een eigen klank. Je maakt daarmee woorden die opgebouwd zijn meerdere klanken achter elkaar die je leert van de mensen met wie je opgroeit.

Als een kind niet voldoende verstaanbaar spreekt kan dat vele oorzaken hebben. Zo kan er sprake zijn van een vertraagde spraakontwikkeling, verminderd gehoor, een verbale ontwikkelingsdyspraxie, nasaal spreken, slissen of stotteren.

Soms gebruik je je tong niet goed tijdens het spreken. Door slappe tongspieren of te weinig beheersing van je tong kunnen verschillende klanken vervormd worden uitgesproken. Een voorbeeld hiervan is slissen. Hierdoor spreek je minder verstaanbaar.

Als je problemen hebt met je spraak, zoals het niet goed kunnen maken van bepaalde klanken, woorden of hele zinnen dan kan logopedie je helpen.

Je kunt met logopedie de communicatie tussen je kind en zijn of haar omgeving verbeteren. Daarmee verhelp je dat je kind bijvoorbeeld gefrustreerd raakt als het iets aan jou wil vertellen, maar jij het niet begrijpt. Of als jij je kind wel begrijpt, maar dat anderen jouw kind niet goed verstaan.

Stotteren

‘Ik vind het moeilijk om een presentatie te houden op school, want ik stotter’
Erwin, 14 jaar, HAVO

Goede spraak is ontspannen. Als dat verstoord raakt door stotteren, worden klanken of lettergrepen onbedoeld langer uitgesproken, worden ze herhaald of moet je echt moeite doen om die klanken uit je mond te krijgen.

Als je stottert kan dat zich ook uiten in je gezicht of in andere lichaamsdelen, zoals veel knipperen met je ogen. Je ademhaling kan er door verstoord raken of je kunt gaat zweten. Een mogelijk gevolg is zelfs dat je bepaalde situaties gaat vermijden of je omzeild stotteren door andere klanken te gebruiken. Uiteindelijk kan stotteren je onzeker maken.

Onze logopedisten kunnen helpen door de manier van stotteren te onderzoeken en er een behandelplan op te ontwikkelen. De therapie gaat niet alleen om de persoon die stottert, maar proberen we ook te betrekken op de naaste omgeving.

Schisis

‘Ik heb een schisis gehad en ben geopereerd, maar ik praat nog steeds onduidelijk.’
Ingrid, 10 jaar, scholiere

Bij spraakstoornissen als gevolg van een gehemeltespleet (schisis) zijn er onjuiste patronen in je spraak ingeslepen. We leren je op een andere manier praten, zodat je duidelijker verstaanbaar bent voor anderen.

Dysartrie en Verbale apraxie

“Na 6 logopedielessen heb ik geleerd dat ik luider moet spreken en hoe ik beter kan articuleren. Tijdens het etentje van afgelopen zaterdag kreeg ik complimenten over hoe mijn spraak vooruit was gegaan.”
Henk, 67 jaar, gediagnosticeerd met de ziekte van Parkinson.

Ook op latere leeftijd kun je problemen hebben met verminderde verstaanbaarheid. Soms komt dat door beschadiging van het zenuwstelsel. Spieren die je nodig hebt bij het ademen, je stemgeluid en je uitspraak werken dan onvoldoende. Dit heet dysartrie en komt door bijvoorbeeld een ongeval, een beroerte, een hersentumor, een spierziekte zoals ALS of een neurologische aandoening zoals de ziekte van parkinson.

Een andere oorzaak van verminderde verstaanbaarheid is zogeheten verbale apraxie. Daarbij werken de spieren die je gebruikt bij ademhaling en spraak nog wel goed, maar de aansturing van die spieren geeft problemen. Verbale apraxie kan ontstaan door hersenletsel zoals een beroerte, een trauma door een ongeluk of door een hersentumor.

Onze logopedisten doen onderzoek naar je spraak en verstaanbaarheid. Bij dysartrie kijken we ook naar het gevoel en het functioneren van de spieren in je gezicht. De behandeling is gericht op betere verstaanbaarheid, waarbij je optimaal gebruik maakt van je mogelijkheden.

Logopedie & Tandheelkunde

Ben je door de tandarts of orthodontist doorgestuurd naar logopedie? Meestal gaat het dan om een verkeerde slikgewoonte of openmondgedrag, zoals dat heet.

Hoewel logopedie en tandheelkunde verschillende vakgebieden zijn, zijn er ook raakvlakken.  

  • Een tandarts of orthodontist richt zich op de vorm van het mondgebied, dat zijn je kaak en je gebit.
  • Een logopedist richt zich op de functies in het mondgebied, zoals je lippen en je tong.

Oromyofunctionele therapie

Als je te maken hebt met een verkeerde slikgewoonte, openmondgedrag of een ander afwijkend mondgedrag zoals duimen, kan oromyofunctionele therapie helpen. Oromyofunctionele therapie is een oefentherapie voor het herstellen van het evenwicht in het functioneren van de spieren in je mondgebied. Door het afleren van verkeerde gewoonten of reflexen en het in evenwicht brengen van je mondspieren verbeter je de stand van je kaken en je gebit. De vorm en functie van je kaken en gebit kunnen in samenwerking met je tandarts of orthodontist in veel gevallen weer hersteld worden.

Het gebruik van je kaken en je tong heeft invloed op de vorm ervan. Verkeerd gebruik van je spieren heeft een negatieve invloed op de vorm. Als we samen die oorzaak kunnen wegnemen, dan slaat orthodontie beter aan en is de kans op een relaps (herhaling van de problemen) kleiner.

Mondgewoonten die afwijkingen veroorzaken

  • Open mondgedrag
    De lippen zijn steeds geopend, vaak ligt de tong slap tegen of op de ondertanden. De zware slappe tong duwt de tanden naar voren en de lippen geven geen tegendruk.
  • Foutieve slikgewoonten
    De tong wordt krachtig tegen de tanden geduwd tijdens de slik (naar voren of opzij), zodat de tanden wijken en er een open beet ontstaat.
  • Verkeerde spreekgewoonten
    Als de tong in rust en tijdens het slikken een verkeerde positie heeft, zie je dit vaak ook tijdens de articulatie. Vooral tijdens de uitspraak van de /t/, /d/, /n/ /l/, /s/ en /z/ is er vaak een verkeerde tongpositie tegen of zelfs tussen de tanden, wat je merkt aan het zogeheten slissen of lispelen.
  • Duim- of vingerzuigen
    Tijdens verschillende zuiggewoonten wordt de tong naar beneden gedrukt. Er is dan geen goede positie van de tong mogelijk. Ook sluiten de lippen niet goed en geen goede slik. De logopedie wordt alleen voortgezet als de zuiggewoontes afgeleerd worden.

Oromyofunctionele behandeling

Binnen onze praktijk zijn alle logopedisten bevoegd om oromyofunctionele therapie te geven. Een behandeling heeft gemiddeld 10-15 sessies van 25 minuten, al kan dit in jouw situatie korter of langer zijn. De eerste behandelingen zijn wekelijks, daarna zijn er langere periodes tussen de behandeling.

Het resultaat van de behandeling verloopt beter en sneller als je ook thuis structureel oefent. Na afloop van de logopedische behandeling vindt er altijd een controle plaats. Na het beëindigen van de orthodontie wordt een laatste controle-afspraak gemaakt.

Heb je problemen met je spraak of heb je een verwijzing gekregen van een tandarts?