‘Ik ben van mening dat je niet zonder de ouders kunt.’
Dat is geen losse opmerking. Het is de kern van hoe ik werk in onze logopediepraktijk, die inmiddels al ruim 35 jaar bestaat. Wat ooit begon als een solopraktijk groeide uit tot een team van vertien logopedisten, met als één van onze specialisaties: logopedie bij kinderen en volwassenen met schisis.
In deze blog neem ik je mee in de ontwikkeling die ik doormaakte als logopedist, wat ik heb geleerd over schisi, en hoe ik vandaag de dag werk mét ouders, methodieken én moderne hulpmiddelen.
Van zeldzaam naar expertisegebied
Mijn eerste kennismaking met schisis was een meisje met hypernasale spraak. Op woord- en zinsniveau lukte het aardig, maar spontaan praten bleef lastig. Ze bleek een te kort gehemelte te hebben. Ik stuurde haar door naar het schisisteam en mijn nieuwsgierigheid was gewekt.
Toen een paar jaar later een jongen met exact hetzelfde profiel in mijn praktijk kwam, dacht ik: hier moet ik meer van weten. Ik volgde een specialistische cursus bij Ellen Burger in Utrecht en daar vielen veel puzzelstukjes op hun plek.
Vanaf dat moment werd het geen toeval meer. Inmiddels zie ik wekelijks zo’n 12 kinderen met een schisis. Samen met Paula Roosjen van het Isala schisisteam ontwikkelde ik een post HBO cursus voor logopedisten. Ook geef ik gastlessen op Hogeschool Windesheim. De cirkel is rond en deze passie nog altijd springlevend.
Oude methodes, nieuwe middelen
Wat werkt? Heel eerlijk: nog steeds de drill-methode van Golding-Kushner. Veel herhalen. Heel véél herhalen. En dat klinkt misschien saai, maar ik ben inmiddels overtuigd van de effectiviteit. Mijn uitdaging? De behandeling leuk maken.
Mijn kasten staan vol spelletjes waarmee kinderen iets kunnen verdienen. En natuurlijk: apps! Denk aan Lekker Puh, waarbij oefenen wordt beloond met een minispelletje. Of Sounds of Speech, waarmee je klanken visueel maakt – vroeger tekende ik alles zelf, nu gaat dat met één klik.
Ook gebruik ik al zo’n 15 jaar technieken zoals PROMPT, waarbij ik met mijn handen aan de buitenkant van de mond help bij het vormen van klanken. Ook zet ik LaxVox in, hetgeen verrassend goede resultaten kan geven bij het trainen van de spieren achter in de keel.
Wat ik nu anders doe dan vroeger? Niet één methode voor iedereen, maar steeds vaker een slimme mix. Per cliënt bekijk ik wat nodig is. Maatwerk dus.
Zonder ouders? Geen resultaat
Een van mijn belangrijkste inzichten van de afgelopen jaren: logopedie zonder ouders werkt niet.
Vroeger waren ouders vooral aanwezig. Nu zijn ze co-therapeut. Zij doen het echte werk thuis, tussen de behandelingen door. Ik zie hoeveel moeite dat kost. Hoe knap het is als ouders toch volhouden.
Daarom werk ik bewust aan ouderparticipatie. Ik geef concrete handvatten, kijk mee met filmpjes en geef ruimte voor vragen of frustratie. Samen zorgen we voor die ‘spraak-kilometers’.
Apps & methodieken – een paar favorieten
- Sounds of Speech
Laat visueel zien wat er in de mond gebeurt bij het uitspreken van klanken (Engelstalig). - Lekker puh
Ondersteunt de drill-methode: klanken oefenen, spelletje als beloning. - PROMPT
Motorische ondersteuning via aanraking, om spraakpatronen beter aan te leren.
[Meer info: https://www.promptinstitute.com/] - LaxVox
Stemtherapie via bubbels en water.
[Meer info: https://www.laxvox.nl/]
Tot slot
Wat ik heb geleerd in 20 jaar logopedie bij schisis? Dat specialiseren loont. Dat je altijd kunt blijven bijleren. En bovenal: dat ouders de sleutel zijn.
Wil je meer weten over onze aanpak of samenwerken rondom een cliënt met schisis? Je bent altijd welkom om contact op te nemen.
🔗 Logopedisch Centrum Nouwels
📍 9 locaties in en rondom Zwolle
🌐 www.nouwelslogopedie.nl
